Kúgunarsaga og menningarstefna hjá VGR
Vænlegra væri að kenna annars konar sögu, heldur en að sáldra konum yfir þá hefðbundu pólitísku valdasögu þjóðar sem kennd hefur verið í grunn- og framhaldsskólum hingað til. Þetta er meðal þess sem fram kom á fundi VGR sem haldinn var í Suðurgötu miðvikudaginn 8. febrúar síðastliðinn. Frummælandi á fundinum var Íris Ellenberger sagnfræðingur en fundarstjóri Magnús Sveinn Helgason. Rúmlega 20 gestir komu á fundinn og spunnust líflegar umræður um efnið.
Tilefni fundarins var skýrsla sem Kristín Linda Jónsdóttir vann fyrir Jafnréttisstofu um hlutdeild kynjanna í námsbókum í sögu fyrir grunnskólanema og kynnt var síðastliði haust. Skýrslan varpaði ljósi á hversu lítið bækurnar fjalla um konur og vakti áheyrendur til meðvitundar um gildi þess að bæði kynin fái hlutdeild í sögunni. Íris gagnrýnir þó tillögur Kristínar til úrbóta en þær eru að fjölga nafngreindum konum og kveða á um lágmarksfjölda nafna í kennslubókum og segir slíka sögukennslu skapaða á 19. öld af sagnfræðingum og hugmyndafræðingum sjálfstæðisbaráttunnar til að ýta undir tilverurétt þjóðarinnar.
Saga af kúgun
Þó konum fjölgaði í kennslubókum dugar það skammt þegar sú tegund sögu sem liggur til grundvallar er karllæg að mati Írisar. Sú aðferð er ekki til þess fallin að varpa ljósi á hlutskipti kvenna, kúgun og kynjuð valdatengsl sem ekki aðeins ýtir undir forræðisstöðu hvítra, gagnkynhneigðra karlmanna í samtímanum heldur gerir þá einnig að hinum einu sjálfsögðu gerendum sögunnar. Þess utan má færa rök fyrir því að áherslan á nöfn og nafngreiningu geti hindrað að meðlimir annarra undirokaðra hópa öðlist sinn sess og jafnvel breytt yfir þá staðreynd að undirokaðir hópar voru undirokaðir og búið til falska sögu af jafnrétti og jafnri aðkomu að völdum.
Menningarstefna í mótun
Katrín Jakobsdóttir menntamálaráðherra kom á laugardagsfund VGR þann 11. febrúar síðastliðinn og fjallaði m.a. um menningarmál og menningarstefnu stjórnvalda. Hún sagði meðal annars frá fyrirhugaðri þingsályktunartillögu um menningarstefnu en slíka stefnu er til dæmis að finna hjá hinum Norðurlöndunum. Starf við mótun menningarstefnu er yfirgripsmikið og sagði Katrín mikilvægt að hún yrði ekki of niðurnjörvuð þannig að gróskunni væru ekki settar óviðunandi skorður. Einn fundarmaður orðaði það sem svo að menningarstefna ætti að vera skipulagt kaos, þannig að stjórnvöldum væri haldið í armslengd frá listinni, hún snérist frekar um pólitík, að tryggja fjármagn til stofnana en líka spurning um forgangsröðun þess.
Áhrif frjálshyggju slæm fyrir grunnstarfsemi
Talsvert var rætt á fundinum um áhrif frjálshyggju á stefnumörkun fyrri stjórnvalda í menningarmálum þar sem menningarstofnanir hefðu veikst með því að fjármagni var frekar veitt í sýnileg verkefni á meðan grunnstarfsemi eins og skráning safnmuna leið fyrir það.
Þá spunnust líflegar umræður um hagræn áhrif skapandi greina en skýrsla þar um, sem kynnt var fyrir nokkru, sýnir að listir og menning á Íslandi veltir meiru en áliðnaðurinn. Þrátt fyrir þetta vekja allar fréttir af fjármagni sem veitt er í málaflokkinn upp sama sönginn um iðjuleysingja og bruðl. Auk þess sem ekki þarf að tíunda áhrif menningar og lista á samfélag og manneskjur.
Líf Magneudóttir formaður VGR segir að um 10 manns hafi mætt á laugardagsfundinn og ánægjulegt sé hversu mörg ný andlit voru á staðnum og ljóst að fjölbreytt dagskrá VGR höfði til ólíkra félaga.
Laugardagsfundir VGR halda síðan áfram og næsta laugardag kemur Árni Þór í heimsókn til að spjalla við félagsmenn um alþjóðamál.
