Hvað er að gerast hjá sjálfstæðismönnum?
Þjóðin er klofin í herðar niður í deilum um virkjanir á hálendinu norð-austur af Vatnajökli. Ekki er að undra. Lagt er til að ráðist verði í mestu virkjunarframkvæmdir sem hingað til hafa verið áformaðar. Hugmyndir Landsvirkjunar ganga út á að breyta nátúrufari í heilum landshluta, beina stærstu vatnsföllum á austanverðu landinu í nýjan farveg með fyrirsjánalegum og einnig ófyrirsjánlegum afleiðingum.
Þessar framkvæmdir voru lögum samkvæmt látnar í umhverfismat. Þegar þjóðin deilir er mikilvægt að taka fagmannlega og efnislega á málum. Það er alla vega góðs viti þegar slíkt er reynt. Nú gerist það að Skipulagsstofnun, sem hefur þetta umhverfismat með höndum, kveður upp úrskurð sinn. Úrskurðurinn er afdráttarlaus. Áform Landsvirkjunar standast ekki umhverfismat.
Þau öfl sem því miður hafa vanist á að hafa sitt fram með góðu eða illu láta þetta hins vegar ekki á sig fá. Landsvirkjun heldur áfram svokölluðum tilraunaborunum með tilheyrandi umhverfisspjöllum og Vegagerðin er látin halda ótrauð áfram fjárfrekum undirbúningsframkvæmdum fyrir sömu virkjanir og Skipulagsstofnun synjaði. Flest sanngjarnt fólk rak síðan í rogastands þegar Landsvirkjun auglýsti fyrir fáeinum dögum tilboð í gerð 40 kílómetra jarðgangna fyrir þessar sömu framkvæmdir.
Óábyrgur forsætisráðherra
Fyrst kastaði þó tólfunum þegar forsætisráherrann, Davíð Oddsson, kom fram í fjölmiðlum og fagnaði sérstaklega öllum þessum yfirgangi, vegaframkvæmdunum og útboði Landsvirkjunar og bætti síðan gráu ofan á svart með því að bera Skipulagsstofnun þeim sökum að úrskuðrur hennar bryti í bága við landslög. Þetta gerði Davíð Oddsson án þess að færa nokkur rök fyrir mál sínu. Vel má vera að forsætisráherra landsins telji sig geta gengið út frá því sem vísu að umhverfisráherrann hafni faglegum úrskurði Skipulagsstofnunar og beygi sig þannig undir ríkisstjórnarviljann og þá sérstaklega þá menn í ríkisstjórninni sem ætla að knýja fram hin umdeildu áform. Ég ætla ekki að gefa mér þá niðurstöðu. Og hvað sem því líður er úrskurður Skipulagsstofnunar lagalega bindandi.
Yfirgangur og undirgefni
Almennt vilja Íslendingar að náttúran sé látin njóta vafans. Þegar síðan vafinn og lögin leggjast á eitt gegn þessum umdeildu virkjunaráformum má spyrja hvernig í ósköpunum standi eiginlega því að menn láti forsætisráherrann komast upp með þennan yfirgang. Í því sambandi beini ég ekki sjónum mínum til stjórnarandstöðu heldur til hans eigin félaga. Auðvitað liggur það ljóst fyrir að margir Sjálfstæðismenn eru mjög andvígir þessum áformum og byggja þeir andstöðu sína á margvíslegum sjónarmiðum, t.d. arðsemis- og efnahagsforsendum og sjónarmiðum umhverfisverndar. Vissulega eru til heiðarlegar undantekningar, og má þar nefna unga og kröftuga hagfræðinga og borgarpólitíkus sem leitt hafa gagnrýna umræðu. En upp til hópa þegja menn þó. Og átakanlegast er að þegar forsætisráherrann ræður ekki við skapsmuni sína og sýnir landslögum og fólki sem starfar af trúmennsku samkvæmt landslögum þá vanvirðu sem þjóðin hefur nú orðið vitni að. Þá virðist enginn í nánsta umhverfi ráðherrans hafa burði til að andæfa. Er þetta undirgefni eða eru svona miklir andans lítilmagnar á ferð? Hvað veldur eiginlega? Einhver skýring hlýtur að vera á þessu. Ekki eru þetta ómálga börn!
Höfundur er formaður þingflokks VG
