Heggur sá er hlífa skyldi
Atlaga ríkisstjórnarinnar og ýmissa fylgismanna hennar að Skipulagsstofnun og þeim sem þar starfa eftir að stofnunin birti úrskurð sinn um Kárahnjúkavirkjun hefur að vonum vakið mikla athygli. Flestum ofbýður atgangurinn og heiftin sem brýst fram hjá ráðherrum ríkisstjórnarinnar þegar þeir koma hver á fætur öðrum rauðþrútnir af reiði í sjónvarpið og ausa úr skálum reiði sinnar yfir þjóðina.
Eitt er nú það að ráðherrar kunni lítt að stilla geð sitt, ef eitthvað gerist sem þeim er ekki að skapi. Þjóðin er reyndar að verða slíku nokkuð vön sbr. margendurtekin geðvonskuköst forsætisráðherra, þegar hinum ýmsu aðilum hefur orðið á að gefa út spár, fella úrskurði eða kveða upp dóma sem eru ekki eins og ráðherranum þóknast. Annað er það sem gerst hefur í framhaldi af fyrstu viðbrögðum við úrskurði Skipulagssofnunar. Það er sú samstillta ófrægingarherferð sem ríkisstjórnin hefur verið í fararbroddi fyrir. Minnast menn þess varla í annan tíma að allir helstu forkólfar heillar ríkisstjórnar beiti sér til hins ítrasta til að grafa undan trausti opinberrar stofnunar.
Óvönduð vinnubrögð og ekki í samræmi við lögin - sagði forsætisráðherra á Skriðuklaustri án þess að rökstyðja það nánar. Halldór Ásgrímsson talaði um hlutdrægan úrskrurð og Valgerður Sverrisdóttir um ófagleg vinnubrögð. Síðan kom forsætisráðherra á nýjan leik og bætti um betur. Þá var úrskurðurinn orðinn afar hlutdrægur og brot á einum tvennum lögum.
Minni spámenn eins og t.d. Hjálmar Árnason, gera því skóna að fyrst hafi menn komist að niðurstöðu og síðan tínt fram rök henni til réttlætingar. Tæpast lengra gengið í að vega að faglegum og vísindalegum starfsheiðri manna. Einn liðsmaðurinn úr þeim herskara lögfræðinga sem sagt er að hafi unnið á vegum ríkisstjórnarinnar og Landsvirkjunar að því að finna veilur í skýrslu Skipulagsstofnunar, Hreinn Loftsson, formaður sjálfrar Einkavæðinganefndar, bætti svo sinni rödd í kórinn.
Ójafn leikur
Það er umhugsunarefni hversu ójafn þessi leikur er á alla lund. Annars vegar ríkisstjórnin, Landsvirkjun og tengdir aðilar með ótakmarkaðan fjölmiðlaaðgang og fjármuni. (Vel á minnst er sjálfsagt að ríkisstjórnin eða Landsvirkjun geti ausið út fjármunum eftir hentugleikum í þágu síns áróðurstríðs, hvort sem um er að ræða skattfé eða álag á rafmagnsreikninginn okkar?) Hinu megin er fáliðuð Skipulagsstofnun sem orðið hefur að vinna gríðalega viðamikil verkefni hvert á fætur öðru og að hluta til samhliða undanfarnar vikur og mánuði. Þar á ofan eru því augljóslega miklar skorður settar að hve miklu leyti stofnunin eða starfsmenn hennar geta varist pólitískum árásum.
Ásakanirnar á Skipulagsstofnun nú eru því í hæsta máta ósanngjarnar og ódrengilegar. Ásakanir um lögbrot án nokkurs rökstuðnings eru einfaldlega dylgjur.
Dapurlegt er einnig að verða vitni að því að umhverfisráðherrann yfirlýsingaglaði hefur allt í einu misst málið. Ráðherrann hefur ekki lyft litla fingri stofnun sinni og starfsmönnum til varnar. Það hefði hún auðvitað getað án þess að blanda sér í umræður um úrskurðinn sem slíkan. Eða er Siv Friðleifsdóttir ef til vill sammála forsætisráðherra sínum um að stofnun sem undir hana heyrir sé að brjóta lög? Í hvaða stellingar setur það þá ráðherrann sjálfan?
Ríkisstjórninni væri skammar nær að búa almennilega að mikilvægum opniberum stofnunum sem með lögum hafa verið falin vandasöm verkefni á sviði framkvæmdavalds og stjórnsýslu. Það gerir hún ekki, heldur stendur fyrir því sem líkist helst skipulegri rógsherferð og tilraun til að kúga allt og alla undir sinn pólitíska vilja.
