Tillögur um stjórn fiskveiða
Tillögur Árna Steinars Jóhannssonar þingmanns Vinstrihreyfingarinnar ? græns framboðs í endurskoðunarnefnd um stjórn fiskveiða byggjast á stefnu og áherslum flokksins. Tillögurnar eru eftirfarandi
I. Fyrning
· Hafin verði fyrning veiðiréttar (aflahlutdeildar) um 5% á ári (línuleg fyrning).
·Til þess að auðvelda útgerðinni aðlögun að breyttum aðstæðum verði henni gert mögulegt að halda eftir 3% af þeim 5% sem árlega eru fyrnd fyrstu 6 árin. Þessum 3% aflaheimilda ræður útgerðin sem einskonar ?biðkvóta" sem greitt er fyrir með sérstökum afnotasamningi við ríkið til sex ára. Að sex árum liðnum bætast þessi 3% aflaheimilda ár frá ári við þær sem fyrndar eru árlega (þ.e. 5%)
· Fyrstu sex ár tímabilsins losna þannig 2% á ári til ráðstöfunar en 3% stofna til ?biðkvóta?. Að sex árum liðnum yrði þá búið að fyrna 12% en 18% væru í ?biðhólfi? núverandi útgerða ef þeim sýndist svo. Að tólf árum liðnum yrði þannig búið að fyrna 60% aflaheimildanna og ?biðkvótinn? að fullu fyrndur.
· Fyrningin heldur áfram með 5% á ári og yrði að fullu lokið á tuttugu árum.
II. Ráðstöfun fyrndra veiðiréttinda
Með vísan til meginmarkmiða sjávarútvegsstefnu Vinstrihreyfingarinnar ? græns framboðs er lögð til eftirfarandi meðferð hinna fyrndu veiðiréttinda og þar með framtíðarskipting að fyrningartíma loknum:
1.Þriðjungur þeirra aflaheimilda sem fyrnast á hverju ári verði boðinn upp á landsmarkaði og útgerðum gefinn kostur á að leigja þær til allt að sex ára í senn. Fiskvinnslum sem stunda frumvinnslu sjávarafurða gefist einnig kostur á að bjóða í veiðiheimildir í hlutfalli við raunverulega vinnslu þeirra undangengin ár samkvæmt nánari reglum. Leigutekjum vegna þessara aflaheimilda skal skipt milli ríkis og sveitarfélaga eftir nánari reglum sem settar verði.
2. Annar þriðjungur þeirra aflaheimilda sem fyrnast á hverju ári verði til byggðatengdrar ráðstöfunar fyrir sjávarbyggðir umhverfis landið. Við skiptingu veiðiréttindanna milli sveitarfélaga verði byggt á vægi sjávarútvegs, veiða og/eða vinnslu í atvinnulífi viðkomandi sjávarbyggða og hlutfallslegu umfangi innan greinarinnar að meðaltali sl. tuttugu ár. Um þessa skiptingu verði settar nánari reglur að viðhöfðu víðtæku samráði þeirra sem hagsmuna eiga að gæta. Hlutaðeigandi sveitarfélög ráðstafa þessum þriðjungi veiðiheimildanna fyrir hönd þeirra sjávarbyggða sem þeim tilheyra. Sveitarfélögin geta leigt út veiðiheimildir eða ráðstafað með öðrum almennum hætti á grundvelli jafnræðis en þeim er einnig heimilt að verja hluta veiðiheimildanna tímabundið til að styrkja hráefnisöflun og efla fiskvinnslu innan viðkomandi byggðarlaga. Þannig öðlast þau tækifæri til að efla vistvænar veiðar, styrkja staðbundna báta og dagróðraútgerð, gæta hagsmuna sjávarjarða og auðvelda nýliðun og kynslóðaskipti í sjávarútvegi. Óheimilt er að framselja byggðatengd veiðiréttindi varanlega frá sveitarfélagi. Kjósi sveitarfélögin að innheimta leigugjald fyrir aflaheimildirnar, renna tekjurnar
til viðkomandi sveitarfélags.
3. Síðasti þriðjungur fyrndra aflaheimilda á ári hverju verði boðinn þeim handhöfum veiðiréttarins sem fyrnt er frá til endurleigu gegn hóflegu kostnaðargjaldi á grundvelli sérstaks afnotasamnings til sex ára í senn. Samningnum fylgi sú kvöð að réttindin verði aðeins nýtt af viðkomandi aðila. Ráðstöfun þessa hluta aflaheimilda verði tekin til endurskoðunar áður en 20 ára fyrningartímabilinu lýkur.
III. Nýtingarstuðlar
Til að stuðla enn frekar en að ofan greinir að þróun í átt til sjálfbærrar nýtingar auðlindarinnar, betri umgengni og vistvænum útgerðarháttum skal nýting veiðiréttinda á grundvelli hins nýja fyrirkomulags (fyrndra réttinda) byggja á eftirfarandi stuðlum:
afli tekinn á handfæri 0.8
afli á línu 0.85
afli í önnur kyrrstæð veiðarfæri 0.95
afli í dregin veiðarfæri 1.0
IV. Endurskoðun
Innbyrðis hlutföll í töluliðum 1 ? 3 svo og nýtingarstuðlar hér að ofan skulu teknir til
endurskoðunar í ljósi reynslu af framkvæmd þeirra að fjórum árum liðnum.
V. Smábátar
Veiðiheimildir smábáta undir sex tonnum í krókakerfi (þorskaflahámarki) sæti sambærilegri meðferð og að ofan greinir eftir því sem við á. Veiðiheimildum þessa hluta flotans skal þó haldið aðgreindum eins og verið hefur og óheimilt að færa þær milli kerfa. Jafnframt verði hafist handa um heildarendurskoðun fiskveiðistjórnarkerfisins fyrir smábátaflotann með það að markmiði að einfalda það og samræma.
Fyrst um sinn taki þessar breytingar til kvótabundinna veiða á bolfiski en hafin verði skoðun á því að hvaða marki sambærilegar breytingar gætu átt við gagnvart öðrum tegundum. Ekki er þó ástæða til að hrófla við staðbundnum rétti til sérveiða eða öðrum þáttum fiskveiðistjórnar sem góð sátt hefur verið um.
Í tillögunum er einnig tekið á brottkasti, hafrannsóknum, skiptingu útgerðar í flokka, orkunotkun og fleiri þáttum.
t mat að hennar dómi mætti fyrst halda því fram að lögin væru gagnslaus.
